Lựa chọn bảo hộ chỉ dẫn địa lý của các quốc gia trên thế giới

chỉ dẫn địa lý nào được bảo hộ
chỉ dẫn địa lý nào được bảo hộ

Các chỉ dẫn địa lý có thể được bảo hộ theo một số cách khác nhau. Các cách này bao gồm nhãn hiệu chứng nhận, tên gọi xuất xứ, nhãn hiệu thành viên tập thể, nhãn hiệu hoặc một hệ thống riêng hữu hiệu chính thức, các nguyên tắc hành chính, đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý hoặc theo các luật về cạnh tranh không lành mạnh, sự thật về ghi nhãn và bảo vệ người tiêu dùng. Các hình thức bảo hộ khác nhau được dùng ở các quốc gia khác nhau và được áp dụng theo các cách khác nhau cho các sản phẩm nhất định, ví dụ như áp dụng cho rượu vang và rượu mạnh khác với áp dụng cho thực phẩm và hàng thủ công.

chỉ dẫn địa lý nào được bảo hộ

Chỉ dẫn địa lý phản ánh sự đa dạng của lịch sử, người tiêu dùng và các sản phẩm nông nghiệp ở các nước. Tuy nhiên có một số vấn đề chung phải cân nhắc khi mà chỉ dẫn địa lý được áp dụng như là một biện pháp bảo hộ. Hệ thống của EU và Hoa Kỳ điển hình cho sự phong phú trong cách tiếp cận được các nước sử dụng và có thể được xem như là mô hình hoặc ví dụ điển hình.

Vấn đề phân tích tập trung trong chương này và chương tiếp theo chủ yếu, nhưng không giới hạn ở hai hệ thống chính điều chỉnh thị trường lớn nhất của các sản phẩm có chỉ dẫn địa lý. Ngoài ra, bởi vì chi phí là khá cao việc tìm hiểu chỉ dẫn địa lý nào được bảo hộ và đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý đầu tiên được tiến hành ở các quốc gia là các thị trường quan trọng đối với sản phẩm đó hoặc ở các quốc gia có khả năng sản xuất các sản phẩm giống hết với tên gọi mà có thể vi phạm quyền chỉ dẫn địa lý của họ.

Điều quan trọng cần lưu ý là các quy định và đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý chỉ bảo hộ các dấu hiệu hoặc tên và các mối liên quan của nó đến sản phẩm, không nhất thiết là bản thân sản phẩm. Các sản phẩm riêng biệt (độc lập với xuất xứ của chúng) hoặc các thành phần thực tế và công thức của sản phẩm được bảo hộ bởi các công cụ quyền sở hữu trí tuệ khác, ví dụ như bằng sáng chế.

Vì không có một cơ chế duy nhất hoặc chung cho bảo hộ chỉ dẫn địa lý, các cách tiếp cận khác nhau đã được áp dụng ở các quốc gia khác nhau. Các cách tiếp cận này bao gồm kết hợp luật, luật học, các quy định và biện pháp hành chính ví dụ như đăng ký chính thức. Chúng có thể gây nhầm lẫn ngay cả đối với những người được đào tạo bài bản về pháp luật. Tương tự, các thuật ngữ như nhãn hiệu, chứng nhận, tên gọi xuất xứ…cũng được sử dụng trong luật sở hữu trí tuệ để phân biệt các mối quan hệ của nguồn gốc sản phẩm được bảo hộ.

Nếu một chỉ dẫn địa lý được bảo hộ trong nước, nó cũng có thể được hưởng lợi từ sự bảo hộ quốc tế ở các quốc gia khác. Tuy nhiên, ở nhiều quốc gia đang phát triển, những hệ thống này mới ở giai đoạn phôi thai và khả năng của chính phủ trong việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý của nước họ và của các nước khác vẫn còn hạn chế. Trong một số trường hợp, đặc biệt là ở châu Phi cận Sahara, có một hệ thống bảo hộ nhưng về cơ bản không được sử dụng do các quy định khó hiểu, chi phí cao và tình trạng quan liêu. Ở một số nước, ví dụ như Argentina và Cuba, hệ thống trên cũng tồn tại nhưng chỉ áp dụng cho một số sản phẩm hạn chế (ví dụ rượu vang, rượu mạnh và thuốc lá). Một số quốc gia, ví dụ như Chile, Ấn Độ, và Thổ Nhĩ Kỳ đang tận dụng tiềm năng của việc phát triển chỉ dẫn địa lý ở một số khu vực. Trung Quốc là một trong số những nước như thế, với nhiều đăng ký mới từ năm 2005. Cũng giống như một số quốc gia khác, Trung Quốc sử dụng song song hai hệ thống, bao gồm bảo hộ chỉ dẫn địa lý công khai giống như ở EU và nhãn hiệu chứng nhận hoặc nhãn hiệu tập thể giống như cách tiếp cận của Hoa Kỳ.

Ngay cả trong EU, các cách giải thích khác nhau về luật liên quan đến chỉ đẫn địa lý như Quy định EC 2081/92 và 510/06 đã dẫn đến các hệ thống khác nhau về việc quản lý và thi hành tại các nước thành viên. Sự khác biệt này là rõ ràng trên thị trường chung. Ví dụ, hệ thống của Pháp dựa trên Viện kiểm chứng quốc gia về sản phẩm rượu vang chất lượng cao, trong khi Italy và Tây Ban Nha phụ thuộc vào các viện công cộng khu vực.và hầu hết các nước Bắc Âu phụ thuộc vào các cơ quan kiểm chứng độc lập. Tại Hoa Kỳ và các liên bang khác, ví dụ như Brazil, các quốc gia khác nhau có các mức độ chú ý và bảo hộ khác nhau đối với bảo hộ chỉ dẫn địa lý được công nhận trong liên bang.