Vấn đề đăng ký tên thương mại và nhãn hiệu

Hồ sơ đăng ký nhãn hiệu
Hồ sơ đăng ký nhãn hiệu

Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu và đăng ký tên thương mại là vấn đề gặp nhiều khó khăn, phức tạp. Vì có rất nhiều người đăng ký một phần của tên thương mại làn nhãn hiệu, vậy có những trường hợp trùng tên thương mại thì doanh nghiệp nào mới được nộp hồ sơ đăng ký nhãn hiệu, và việc cơ sở dữ liệu chưa thống nhất cũng là một bất lợi cho việc quản lý mà sẽ được trình bày dưới đây.

Hồ sơ đăng ký nhãn hiệu

Thực tế  vấn đề đăng ký kinh doanh tại Sở Kế hoạch- Đầu tư thì có thể nhận thấy  hạn chế sau:

Việc xác định tên thương mại của doanh nghiệp- một việc tưởng như dễ mà lại rất khó. Việc các doanh nghiệp có tên gọi trùng nhau trong giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (cả về tên riêng, các bổ ngữ và các loại hình sản xuất, kinh doanh) trên địa bàn một tỉnh, thành phố thì không xảy ra, nhưng lại có thể xảy ra trên các tỉnh, thành phố khác nhau, vì  không có một cơ sở dữ liệu chung duy nhất. Tuy nhiên, việc có các doanh nghiệp chỉ khác nhau về  tên loại hình kinh doanh, sản xuất và các bổ ngữ (ví dụ: kinh doanh thực phẩm, chế biến nông sản..v.v) còn trùng nhau về tên riêng là điều xảy ra mà ta có thể nhân thấy trên cùng một địa bàn. Giải quyết các tranh chấp như vậy rất khó khăn vì thiếu các quy định rõ ràng. Nếu như các doanh nghiệp có các lĩnh vực kinh doanh khác nhau thì dễ phân xử, nhưng trong điều kiện phát triển kinh tế như hiện nay thì điều gì sẽ xảy ra nếu:

  • Doanh nghiệp hoạt động nhiều ngành nghề;
  • Các tập đoàn lớn, đa ngành nghề có thể lấy cớ là uy tín của mình để có thể đè bẹp các doanh nghiệp nhỏ khác (không may trùng tên) tại các địa bàn khác

Và những tình huống khác  mà chúng ta cần lưu ý:

Pháp luật quy định nhãn hiệu bị coi là không có khả năng phân biệt nếu “trùng hoặc tương tự với tên thương mại đang được sử dụng bởi người khác” sẽ gây khó khăn cho việc cho việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu vì như đã biết, tên thương mại có phạm vi bảo hộ theo khu vực kinh doanh. Vậy thì cơ quan chức năng sẽ dựa vào đâu để xác định khu vực kinh doanh của tên thương mại? Quy định này có thể được các bên sử dụng để làm phát sinh các tranh chấp trong tương lai. Chẳng hạn, có thể dùng để yêu cầu hủy bỏ hiệu lực của nhãn hiệu hàng hóa, dịch vụ  đang được bảo hộ. Việc này nếu xảy ra thì thực sự sẽ gây sự quá tải cho các cơ quan có thẩm quyền và nếu quá tải thì việc giải quyết tranh chấp sẽ bị đình trệ và từ đó, dẫn đến thực thi pháp luật SHTT không hiệu quả.

Giả sử tên thương mại có danh tiếng trong một khu vực địa lý nhất định thì liệu một nhãn hiệu đang được bảo hộ có bị đình chỉ hiệu lực tương ứng với khu vực đó không? Chưa hề có quy định nào về vấn đề này.

Bên cạnh đó, việc xác định đâu là tên thương mại để làm cơ sở cho sự hủy bỏ của một nhãn hiệu đang được bảo hộ là vấn đề hết sức mơ hồ. Như đã trình bày ở trên, thực trạng tên doanh nghiệp trong giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh có thể chỉ khác nhau về loại hình sản xuất, kinh doanh, các bổ ngữ, còn vẫn trùng nhau về tên riêng.

Thực tế áp dụng thẩm định các hồ sơ đăng ký nhãn hiệu tại các cơ quan chức năng cũng không thể áp dụng ngay các quy định liên quan đến tên thương mại vì rõ ràng là thiếu nhiều điều kiện ( như không có cơ sở dữ liệu, không có cơ sở pháp lý để xác định danh tiếng, tên thương mại, khu vực kinh doanh, …) Việc áp dụng (nếu có thể) sẽ kéo dài thời gian thẩm định. Tuy nhiên, sự phụ thuộc giữa các nhãn hiệu và tên thương mại như đã nói ở trên vẫn sẽ được áp dụng (do đã quy định trong luật Sở hữu trí tuệ 2005) và đây là quy định mà các doanh nghiệp cần hướng tới cho việc giải quyết các tranh chấp thương mại (kể cả với các doanh nghiệp nước ngoài).